Excéntrica
entrada circular → saída rectilíneo alternativo· non reversible
Comprende como funciona a excéntrica
A excéntrica é un disco que xira arredor dun eixe desprazado do seu centro xeométrico. Ao xirar, transmite o movemento a un seguidor, que pode estar apoiado sobre o disco ou unido a el mediante outro elemento.
A distancia entre o centro do disco e o eixe de xiro chámase excentricidade e represéntase coa letra e. Nas montaxes que veremos, en cada volta completa o seguidor realiza un movemento de ida e volta. A distancia entre as súas dúas posicións extremas chámase carreira e é igual ao dobre da excentricidade:
d = 2 · e
Este mecanismo transforma o movemento circular da excéntrica nun movemento rectilíneo alternativo do seguidor ou, segundo a montaxe, nun movemento angular de vaivén.
Se o seguidor simplemente se apoia sobre o disco, necesita un resorte ou a acción da gravidade para manter o contacto, e o mecanismo non é reversible. Cando a unión obriga o seguidor a acompañar a excéntrica tanto na ida como na volta, o mecanismo pode ser reversible, dependendo da súa xeometría e do rozamento.
Partes da excéntrica
Tipos de excéntricas
Excéntrica de colar
Neste mecanismo, a excéntrica xira dentro dun colar ou dunha coroa que a rodea e que está unida a unha biela. O movemento transmítese a través da biela ata un seguidor guiado, que realiza un movemento rectilíneo alternativo.
O seu funcionamento é similar ao do mecanismo de biela-manivela, pero a manivela substitúese pola excéntrica. Esta solución permite obter carreiras pequenas cun conxunto compacto e resistente.
O contacto entre a excéntrica e o colar produce rozamento, polo que necesita unha lubricación adecuada.
Podemos atopar este mecanismo en prensas excéntricas e en sistemas de accionamento de bombas.
Excéntrica de marco
Nesta montaxe, a excéntrica xira dentro dun marco guiado e transmítelle un movemento rectilíneo alternativo. O disco actúa sobre os lados opostos do marco, polo que pode transmitir forza tanto na ida como na volta.
É un mecanismo sinxelo, aínda que o contacto entre as superficies produce rozamento e desgaste. Por iso, necesita unha boa lubricación.
O seu funcionamento é semellante ao do xugo escocés, no que un pasador unido a unha manivela se despraza dentro da rañura dun marco.
Esta montaxe emprégase, por exemplo, no accionamento de sistemas de distribución de máquinas de vapor.
Aplicacións das excéntricas
As excéntricas utilízanse en numerosas máquinas para transformar un movemento de xiro nun movemento alternativo. Podemos atopalas en máquinas de coser, prensas de gran tonelaxe, bombas de pistóns, cisallas e troqueladoras.
Tamén se empregan en mordazas e útiles de suxeición rápida. Nestas aplicacións, o xiro da excéntrica produce un pequeno desprazamento que permite apertar e suxeitar unha peza. Cun deseño adecuado, conséguese unha suxeición firme cun xiro inferior a 180°.